Cách điều trị nám nội tiết hiệu quả

Nám nội tiết hình thành do sự rối loạn nội tiết tố bên trong cơ thể dẫn đến xuất hiện những mảng nám sậm màu trên da. Nếu không điều trị nám nội tiết sớm dễ dẫn đến vết nám ngày càng sâu khó chữa.

 

I. NÁM DA NỘI TIẾT LÀ GÌ?

Nám da do thay đổi nội tiết bên trong cơ thể là tình trạng mà rất nhiều phụ nữ mắc phải khi bước qua tuổi 30. Nguyên nhân dẫn đến chính là rối loạn nội tiết tố, đặc biệt là estrogen tăng hoặc suy giảm, làm cho tế bào sắc tố tăng cường sản xuất ra sắc tố melanin và các sắc tố này được tăng cường vận chuyển sang các tế bào thượng bì khiến cho tăng sắc tố da và hình thành nám.

 

II. BIỂU HIỆN CỦA NÁM DA NỘI TIẾT

Các dát tăng sắc tố màu nâu, nâu đen, xanh đen. Màu sắc có thể đồng đều có thể không, ranh giới tổn thương thường không đều và thường có tính chất đối xứng, tổn thương nhẵn, không có vảy, không ngứa, không đau.
Tổn thương thường khu trú ở hai bên gò má, thái dương, trán, mũi, quanh miệng.
Bệnh thường xuất hiện ở độ tuổi tiền mãn kinh nhưng đôi khi tổn thương cũng có thể xuất hiện trước cả khi dậy thì và những người tận đến 50 – 60 tuổi mới xuất hiện.

Vết nám thường xuất hiện chủ yếu ở vùng má, trán và cằm. Màu sắc thường là màu nâu đen đến đen.

 

III. NGUYÊN NHÂN GÂY NÊN NÁM DA NỘI TIẾT

Nám da là một bệnh lý về da do rối loạn chuyển hóa sắc tố Melanin ở da đặc biệt là ở số lượng tế bào của thượng bì. Ở những người bị bệnh nám da số lượng tế bào sắc tố hoàn toàn bình thường, nhưng do rối loạn nội tiết tố đặc biệt là estrogen làm cho tế bào sắc tố tăng cường sản xuất ra sắc tố melanin và các sắc tố này được tăng cường vận chuyển sang các tế bào thượng bì vì vậy làm tăng sắc tố của da.

Do vậy bất kể nguyên nhân nào ảnh hưởng tới nội tiết của cơ thể đều có thể làm phát sinh nám da, đặc biệt các nội tiết tố sinh dục như: Androgen, estrogen, progesteron,…ngoài ra một số loại hormon khác cũng có thể làm phát sinh bệnh như hormon tuyến giáp, tuyến thượng thận, tuyến yên,…

 

IV. ĐỐI TƯỢNG HAY MẮC PHẢI

Rối loạn nội tiết sẽ dễ xảy nến ở những người hay bị tress, phụ nữ sau khi sinh hay sử dụng một số loại thuốc ảnh hưởng đến nội tiết, cụ thể:

1. NGƯỜI BỊ TRESS, CĂNG THẲNG THẦN KINH
Khi cơ thể rơi vào trạng thái tinh thần căng thẳng, stress kéo dài thì hoạt động bài tiết của buồng trứng cũng bị ảnh hưởng, gây đảo lộn hệ thống nội tiết của cơ thể và gây nên tinh trạng nám da.

2. PHỤ NỮ SAU SINH
Khi mang thai, cơ thể người phụ nữ sẽ có những thay đổi nhất định cả về thể chất và nội tiết tố bảo vệ thai nhi. Lúc này lượng hormon estrogen của người mẹ sẽ tăng lên đột ngột và sau sinh sẽ giảm đột ngột khiến hormon MSH bị ảnh hưởng và việc hình thành nám da là điều dễ hiểu. Phụ nữ sau sinh là những đối tượng rất dễ bị nám da nội tiết

3. SỬ DỤNG THUỐC TRÁNH THAI
Thực tế, các loại thuốc tránh thai thường chứa progestins thế hệ cũ và một trong những tác dụng phụ của thành phần này chính là làm rồi loạn nội tiết tố gây nám da. Tuy nhiên, hệ quả của việc này có thể xuất hiện ngay trong giai đoạn dùng thuốc hoặc sau khi dùng thuốc 2 – 3 tháng, tùy thuộc vào cơ địa của từng người.

4. PHỤ NỮ RỐI LOẠN KINH NGUYỆT
Ở một số người phụ nữ, dù đã qua giai đoạn dậy thì nhưng kinh nguyệt vẫn không ổn định, điều này cho thấy tình trạng rối loạn nội tiết gây nám da. Để hạn chế sự hình thành nám da mới, bạn nên gặp bác sĩ chuyên khoa để được tư vấn giải pháp điều trị nám kịp thời.

 

V. CƠ CHẾ ĐIỀU TRỊ NÁM DA NỘI TIẾT

Nguyên tắc cần phải tuân theo khi điều trị nám nội tiết:

  • Bảo vệ da mặt tránh nắng tích cực
  • Kiên trì, bền chí vì cần phải bôi thuốc + uống thuốc kéo dài (> 2 tháng).
  • Dùng hoá chất tẩy màu an toàn.
  • Giữ tinh thân thoải mái, thư giãn tích cực, tránh stress

Tiêu chuẩn thuốc điều trị nám da nội tiết tốt:

  • Giảm sắc tố ở nơi tổn thương nhưng không gây mất sắc tố vĩnh viễn.
  • Không kích ứng da mạnh, dễ đưa đến tăng sắc tố sau điều trị.
  • Điều trị nám da nội tiết cần có sự thăm khám, soi da và định hướng từ bác sĩ chuyên khoa
  • Những thuốc được dùng để điều trị nám nội tiết

Hydroquinone

– Nồng độ 2% được dung nạp tốt, nhưng hiệu quả chậm.

– Nồng độ 3 – 5% có hiệu quả cao nhưng có nguy cơ.

Đây là một thành phần đơn độc có khả năng làm giảm sắc tố hiệu quả nhất thông qua việc ức chế men Tyrosinase. Ennes và cộng sự đã báo cáo một thử nghiệm mù đôi, giả dược có kiểm chứng trên, 48 bệnh nhân nám da điều trị bằng hydroquinone 4%, tỉ lệ cải thiện 48% so với giả dược chỉ 8%. Hydroquinone được sản xuất với nồng độ từ 2% đến 5%, nồng độ 2% thuốc không cần kê toa, thuốc với nồng độ cao hơn cho hiệu quả hơn nhưng dễ gây kích ứng do vậy cần có sự giám sát của bác sĩ.

Bôi 2 lần/ ngày tại vùng da bị ảnh hưởng nhưng có thể giảm xuống 1 lần/ ngày nếu bị kích ứng. Thời gian điều trị khác nhau nhưng sự cải thiện lâm sàng được ghi nhận sau 5-7 tuần và có thể kéo dài liệu trình từ 3 đến 12 tháng. Bệnh nhân nên được thông báo về một số tác dụng phụ có thể xảy ra như viêm da tiếp xúc kích ứng, tăng sắc tố sau viêm, ochronosis ngoại sinh.

Azelaic Acid

Là một 9-carbon dicarboxylic acid có nguồn gốc từ Pityrosporum ovale, ức chế cạnh tranh với tyrosinase, được kê toa với dạng gel 20% hoặc 15%, bôi 2 lần/ ngày trong thời gian từ 3 đến 12 tháng. Nếu không cải thiện sau 3 tháng, nên thay thế bằng một sản phẩm khác. Azelaic acid phối hợp với cream tretinoin 0.05% hoặc 0,1% thường cho hiệu quả tốt hơn.

Tretinoin: Có cải thiện nám da nhưng chậm (sau 40 tuần)

Ascorbic Acid: Vitamin C.

Tác dụng chống nám do giảm hoạt động của Tyrosinase bằng cách giam giữ chất đồng (Cu ++) và có tác dụng chống dưỡng hoá mạnh. Sản phẩm chứa vitamin C 10-20% có thể bán không cần kê đơn, ngoài ra điện di vitamin C qua da cũng hữu ích trong điều trị.

— Dr. Hana —

Nguồn: Phòng khám da Hana

Xem thêm:

Liệu trình D Melas

Nên lựa chọn trị nám bằng laser, thuốc bôi hay uống sẽ hiệu quả nhất?

Điều trị nám da cháy nắng